உள்ளாட்சி அமைப்பு என்பது மக்களின் வாழ்க்கைக்கு நெருங்கிய அரசாங்க முறையாகும். கிராமம் மற்றும் நகர்ப்புற அளவில் மக்களே நேரடியாக பங்கேற்று தம் பகுதியை நிர்வகிக்கும் உரிமையை உள்ளாட்சி அமைப்பு வழங்குகிறது. 73வது மற்றும் 74வது அரசியலமைப்பு திருத்தங்கள் இதை வலுப்படுத்தின.
உள்ளாட்சி அமைப்பு வரலாறு
இந்தியாவில் உள்ளாட்சி அமைப்பு பண்டைக் காலத்திலேயே இருந்தது. 1992ஆம் ஆண்டு இரண்டு முக்கியமான அரசியலமைப்பு திருத்தங்கள் உள்ளாட்சி அமைப்புகளுக்கு அரசியலமைப்பு அந்தஸ்து வழங்கின.
| திருத்தம் | ஆண்டு | பொருள் |
|---|---|---|
| 73வது திருத்தம் | 1992 | கிராமப்புற உள்ளாட்சி – பஞ்சாயத்து ராஜ் அமைப்புகளுக்கு அரசியலமைப்பு அந்தஸ்து |
| 74வது திருத்தம் | 1992 | நகர்ப்புற உள்ளாட்சி – நகராட்சி அமைப்புகளுக்கு அரசியலமைப்பு அந்தஸ்து |
மூன்று அடுக்கு பஞ்சாயத்து முறை (Gram Panchayat)
73வது திருத்தம் மூலம் கிராமப்புற உள்ளாட்சிக்கு மூன்று அடுக்கு பஞ்சாயத்து முறை உருவாக்கப்பட்டது:
| அடுக்கு | பெயர் | நிர்வாக அலகு |
|---|---|---|
| கீழ் அடுக்கு | கிராம பஞ்சாயத்து (Gram Panchayat) | கிராமம் அளவில் |
| நடு அடுக்கு | பஞ்சாயத்து யூனியன் / வட்ட பஞ்சாயத்து | வட்டம் / தாலுகா அளவில் |
| மேல் அடுக்கு | மாவட்ட பஞ்சாயத்து (Zilla Panchayat) | மாவட்ட அளவில் |