வட இந்தியாவில் சிறு குடித்தலைமை அரசுகள் ஒன்றிணைந்து படிப்படியாக பெரிய பேரரசுகளாக வளர்ந்தன. கி.மு. 6வது நூற்றாண்டில் 16 மகாஜனபதங்கள் இருந்தன. அவற்றில் மகத சாம்ராஜ்யம் மிகவும் வலிமையானதாக வளர்ந்து, இறுதியில் சந்திரகுப்த மௌரியரின் தலைமையில் இந்தியாவின் முதல் பெரும் பேரரசு உருவாயிற்று.
மகாஜனபதங்கள் (16 பெரு நாடுகள்)
கி.மு. 6ஆம் நூற்றாண்டில் வட இந்தியாவில் 16 சக்திவாய்ந்த நாடுகள் (மகாஜனபதங்கள்) இருந்தன. அவற்றில் முக்கியமானவை:
- மகதம் — கி.மு. 6ஆம் நூற்றாண்டில் மிக சக்திவாய்ந்த நாடு; தலைநகர் ராஜகிருகம், பிறகு பாடலிபுத்திரம்
- கோசலம் — ஸ்ராவஸ்தி தலைநகர்; புத்தர் காலத்தில் முக்கியமான நாடு
- வத்சம் — கௌசாம்பி தலைநகர்
- அவந்தி — உஜ்ஜைன் தலைநகர்
மகத சாம்ராஜ்யம்
மகதம் 16 மகாஜனபதங்களில் மிக வலிமையானதாக வளர்ந்தது. இதற்கு பல காரணங்கள் இருந்தன:
- கங்கை சமவெளியில் வளமான நிலம்
- இரும்பு வளம் அதிகம்
- வர்த்தக வழிகளின் நடுவில் இருந்தது
- திறமையான அரசர்கள் ஆட்சி